چهارشنبه، ۱ بهمن ۱۴۰۴

دستسازههای سنتی، ثمره هنر، مهارت و تجربه بینظیر نسلهایی هستند که در طول سالیان متمادی، بخشی از تاریخ و فرهنگ پرافتخار سرزمین خود را به یادگار گذاشتهاند. این آثارِ منحصر به فرد، نه تنها بیانگر خلاقیت و ذوق هنری مردمان هر ناحیه هستند، بلکه حامل دانش عمیق بومی، فنآوریهای اقلیمی و سبک زندگی خاص هر جامعه محسوب میشوند. به عبارت دیگر، دستسازهها مانند پیوندی زنده میان گذشته و حال، نقش یک حافظه فرهنگی را ایفا میکنند که اگر از بین بروند، بخشی از هویت تاریخی ما نیز همراه آن به فراموشی سپرده خواهد شد.
اما متأسفانه در دنیای مدرن و پرشتاب امروز، با گسترش فناوریهای صنعتی، جهانیشدن فرهنگها و تغییرات سبک زندگی، بسیاری از هنرهای سنتی و دستسازههای بومی رو به زوال و انقراض گذاشتهاند. جوانان کمتر به یادگیری این مهارتها علاقمند شدهاند، بازارهای فروش کاهش یافتهاند و بهتبع آن، تولید و انتقال این دانش با چالشهای جدی مواجه شده است.
خانه خلاقیت خشت وظیفه ی خود را زنده کردن این حافظه ی فراموش شده ی فرهنگی اقوام مختلف ایران می داند .
دستسازهها فراتر از یک محصول هنری، نمایانگر تاریخ زندگی مردمان و نمودار باورها، ارزشها و سنتهای هر جامعه هستند. هر نقش، رنگ و نوع ماده اولیه، حکایتگر داستانی خاص از فرهنگ مردمان یک ناحیه است که به نسلهای بعد منتقل شده است. حفظ و پاسداشت این اموال فکری و فرهنگی، علاوه بر تقویت حس تعلق و غرور ملی، موجب پیوند مستحکمتر بین نسلها و تقویت هویت جمعی میشود. در واقع، هر دستسازه پل ارتباطی است میان گذشته با حال و آینده.
دست سازه های هنری و فرهنگی اقوام مختلف ایران به دلایل متعددی مثل تغییرات اقتصادی و اجتماعی، نفوذ فرهنگ های بیگانه، کاهش انتقال دانش بزرگان و حتی تغییرات زیست محیطی در معرض انقراض قرار گرفته اند که در صورت عدم توجه به این موضوع، نه تنها سرمایهای معنوی و فرهنگی ناب به کلی نابود خواهد شد، بلکه اثرات منفی گستردهتری مانند کاهش تنوع فرهنگی، کمرنگ شدن برند ملی و تضعیف اقتصاد محلی را به به همراه خواهد داشت.
نقش خشت در احیای هنر و صنایع دستی بومی
خانه خلاقیت خشت تلاش می کند با حمایت مالی از صنعتگران، ایجاد بازار های ملی و بین المللی و همچنین به روز کردن و کاربردی کردن این هنرها در راستای زنده کردن سازه های دست مردمان بومی بکوشد و جلوی از دست رفتن و انقراض این سرمایه ها و گنجینه های ملی را بگیرد.
از بین رفتن دستسازههای بومی، از دست دادن میراث فرهنگی و فرصت توسعه است. خشت با حمایت از هنرمندان و بازارهای هدفمند ، در جلوگیری از این انقراض ایفای نقش می کند. حفظ این میراث گرانبها، مسئولیت همگانی و گامی مهم برای حفظ تنوع فرهنگی جهان است و تلاش خشت بر انجام این مسئولیت به بهترین شیوه است.